Przekształcenie projektu domu i modyfikacja gotowego projektu

CAD, rysunek, inżynieria

Kiedy decydujemy się na budowę domu jednorodzinnego, zwykle wybieramy gotowy projekt od pracowni architektonicznej. Jednakże, mimo tego, że korzystamy z gotowego projektu, wciąż mamy możliwość wprowadzenia w nim zmian i dostosowań. Poniżej przedstawiamy proces takich modyfikacji.

W jakich sytuacjach należy wprowadzać zmiany w gotowych projektach?

Przy budowie domu zazwyczaj zaczynamy od wyboru projektu domu. Jeśli decydujemy się na gotowy projekt, musimy pamiętać o konieczności jego dostosowania do naszych indywidualnych warunków. Zazwyczaj adaptacja gotowego projektu domu obejmuje trzy główne obszary: dopasowanie projektu do wymiarów działki budowlanej, spełnienie wymagań prawnych dotyczących danego regionu oraz dostosowanie rozwiązań związanych z podłączeniem budynku do instalacji (np. wodno-kanalizacyjnej i elektrycznej). Konieczne jest również wprowadzenie zmian w gotowym projekcie, jeśli chcemy go zmodyfikować.

Kiedy powinniśmy zaplanować zmiany do projektu? Wszystkie planowane modyfikacje powinny być ustalone przed złożeniem wniosku o pozwolenie na budowę (lub przed zgłoszeniem budowy), aby uniknąć problemów ze strony urzędów, które mogą spowodować znaczne opóźnienia w realizacji naszej inwestycji. Jednak ta zasada dotyczy tylko zmian istotnych, które wymagają uwzględnienia w projekcie budowlanym.

Jakie modyfikacje można wprowadzać w projektach domów?

Choć zakres wprowadzanych przez inwestorów zmian do projektów gotowych jest praktycznie nieograniczony, my doradzamy ograniczenie ich do tych, które można uznać za nieistotne według prawa budowlanego. Inwestorzy powinni skupić się tylko na zmianach, które nie naruszają prawa budowlanego. Zmiany znaczące powinny być wprowadzane tylko w przypadkach, gdy projekt wymaga minimalnej adaptacji do przepisów lokalnych, technologicznych, klimatycznych czy gruntowych.

Oto przykłady zmian, które można uznać za nieistotne według prawa budowlanego:

  • przesunięcie ściany zewnętrznej o maksymalnie 0,5-1 metra.
  • zmiana kąta nachylenia dachu w celu zmniejszenia wysokości budynku.
  • zmiana technologii budowy, np. na strop drewniany, terriva lub materiał bloczków budowlanych.
  • zmiana grubości izolacji termicznej.
  • obniżenie ścianki kolankowej, co skutkuje zmniejszeniem wysokości budynku.
  • modyfikacje instalacji, takie jak rekuperacja, trasy przewodów wentylacji i kanalizacji, usunięcie kominka.

Możliwe jest dokonywanie zmian kosmetycznych, takich jak:

  • przesuwanie ścian działowych
  • zmiana wielkości otworów okiennych

Natomiast odradzamy dokonywanie zmian strukturalnych, takich jak:

  • przesuwanie ścian nośnych
  • przesuwanie otworu klatki schodowej
  • znaczne zmiany w bryle budynku
  • zmiany, które wpłyną na kształt i obrys dachu.

Każda sytuacja powinna być rozpatrywana odrębnie. Projektant, który modyfikuje jedno zlecenie, może napotkać trudności w innych projektach ze względu na różnice w konstrukcji i architekturze. Inwestorzy mają większe pole do manewru przy prostych projektach, a gdy zmiana jest zbyt trudna, może to wpłynąć negatywnie na cenę i jakość projektu. W takim przypadku lepszym rozwiązaniem jest wybór indywidualnego projektu.

Jakie są konsekwencje zmiany technologii budowlanej?

Często przeprowadza się zmiany w technologii, w której został zaprojektowany budynek. O ile jest to technicznie możliwe, to nie powoduje to problemów formalnych, ponieważ takie zmiany nie wpływają na kluczowe parametry budynku określone w ustawie Prawo Budowlane. W takim przypadku należy tylko dodać wpis do dziennika budowy i uwagę w projekcie budowlanym, co może zrobić kierownik budowy. Przykłady takich zmian to:

  • zmiana bloczków na silikatowe lub gazobetonowe;
  • zmiana stropu na gęstożebrowy, np. Terriva;
  • zmiana konstrukcji dachu na prefabrykowane dźwigary, np. więźby Mitek;
  • zmiana systemu izolacji lub elewacji, np. na elewację wentylowaną, aby użyć drewna;
  • zmiana systemu konstrukcyjnego na szkieletowy.

Jak ułatwić wprowadzanie zmian w projekcie budowlanym?

Przy wprowadzaniu zmian należy zadbać, aby parametry nowo wybranych elementów były zgodne z tymi określonymi w projekcie. Przygotowanie techniczne zmiany zwykle nie wymaga szczegółowego przedstawienia w projekcie składanym do urzędu i może być wykonane przez uprawnionego projektanta lub wykonawcę, który często jest producentem lub jego przedstawicielem i najlepiej zna jego rozwiązania techniczne. W przypadku zastosowania prefabrykowanej więźby dachowej, producent dysponuje specjalnym oprogramowaniem dostosowanym do jego rozwiązań technicznych.

Niektóre zmiany, takie jak zmiana sposobu posadowienia, niestety muszą być szczegółowo przedstawione w dokumentacji projektowej, np. opracowanie rzutu płyty fundamentowej w części konstrukcyjnej projektu. W takim przypadku konieczne jest działanie uprawnionego projektanta konstrukcji.

Najczęstsze modyfikacje w gotowych projektach

Najczęstszymi modyfikacjami w projektach budowlanych są zmiany związane z wymaganiami dotyczącymi terenu, w tym aspekty geologiczne i klimatyczne, a także przepisy planistyczne. W przypadku gdy podstawowy projekt nie spełnia tych wymagań, architekt musi go dostosować. Ponadto, zmiany w gotowych projektach często wynikają z indywidualnych preferencji przyszłych mieszkańców, takie jak zmiana układu ścian działowych, budowa dodatkowych daszków nad drzwiami czy zmiany materiałowe na elewacji, np. wybór innego rodzaju drewna.

Wprowadzanie zmian w projekcie – zmiany istotne i nieistotne

Wprowadzenie zmian w projekcie można podzielić na dwie kategorie: łatwe do zrealizowania i te, które wymagają większej pracy i często wiążą się z kosztami. Pojęcie zmian istotnych i nieistotnych w projekcie jest zdefiniowane przez przepisy prawa budowlanego.

Zmiany istotne, takie jak wpływające na konstrukcję lub powierzchnię budynku, wymagają dodatkowych formalności, takich jak opracowanie projektu budowlanego zamiennego i ponowne uzyskanie pozwolenia na budowę. Zmiany nieistotne, takie jak aranżacja ścian, drzwi czy instalacji sanitarnych, mogą być wykonane na budowie bez konieczności wprowadzania ich do projektu, choć powinny być odnotowane w dzienniku budowy.

Do zmian, które są uznawane za istotne dla projektu, należą przede wszystkim takie zmiany jak:

  • Zmiany w wymiarach domu, takie jak zmiana szerokości powyżej 2% lub wysokości powyżej 5%,
  • Zmiany w zagospodarowaniu terenu, które mają znaczący wpływ na otoczenie działki,
  • Zmiany w planowanym użytkowaniu budynku, takie jak dostosowanie dla osób niepełnosprawnych (jednakże, nie dotyczy to domów jednorodzinnych), zmiana części domu na lokal usługowy,
  • Zmiany, które mogą kolidować z miejscowymi planami zagospodarowania, np. zmiana koloru pokrycia dachu.

Do zmian uznawanych za nieistotne dla projektu zaliczamy wszystkie pozostałe elementy, które wprowadzają mniejsze zmiany w stosunku do pierwotnego planu. Przykłady takich zmian to:

  • Zmiany w układzie lub usunięcie ścian działowych (np. otwarcie kuchni),
  • Modyfikacja rozkładu okien lub dodanie drzwi,
  • Zmiany materiałów budujących ściany lub dach (o ile nie powodują one zmian w wielkości budynku),
  • Zmiana przebiegu instalacji, takiej jak instalacja elektryczna lub wodociągowa.

Zmiany nieistotne w projekcie mogą być wprowadzane bez konieczności uzyskania ponownego pozwolenia na budowę. Takie zmiany są wprowadzane przez architekta adaptującego, który jest odpowiedzialny za dostosowanie projektu, jeśli zdecydujemy się na wprowadzenie zmian (np. w celu ułatwienia ich koordynacji podczas budowy). Architekt adaptujący wprowadza modyfikacje nieistotne opierając się na swojej wiedzy, a ich poprawność jest potwierdzana przez nadzór budowlany podczas odbioru obiektu. Osoba, która dokonuje adaptacji, musi być członkiem samorządu zawodowego oraz posiadać odpowiednie uprawnienia w zakresie projektowania.

Wybór między gotowym projektem a indywidualnym – co warto wziąć pod uwagę?

Czy lepiej wybierać gotowe projekty z możliwością wprowadzenia niewielkich zmian, czy też zamawiać indywidualne projekty dopasowane do naszych potrzeb? To zależy od tego, czy gotowe projekty spełniają nasze wymagania i jak nietypowa jest nasza działka budowlana. Gotowe projekty mają niską cenę i krótszy czas realizacji, a także zawierają sprawdzone rozwiązania, które można zweryfikować przed zakupem. Jednak większość z nich wymaga adaptacji, czyli drobnych zmian, aby sprostać naszym potrzebom. Te modyfikacje zwykle nie wpływają znacząco na koszt inwestycji.

Jeśli chcemy wprowadzić zmiany do gotowego projektu, powinniśmy wziąć pod uwagę, że koszt projektu może wzrosnąć w zależności od skali modyfikacji. W akapicie wyżej opisaliśmy, jakie zmiany mogą być istotne. Warto jednak zwrócić uwagę na to, że wprowadzenie takich zmian w gotowym projekcie może być problematyczne.

Z pozoru wydaje się, że łatwiej jest zaprojektować dom na bazie gotowego rozwiązania i wprowadzić do niego swoje zmiany. Jednak projektowanie budynku od nowa z założeniem wprowadzenia modyfikacji również jest częstą praktyką. W takim przypadku pojawia się jednak problem kolizji zmian z założeniami na wielu polach, takich jak architektura, konstrukcja czy instalacje, a także potrzeby odpowiedniego uwzględnienia tych zmian w dokumentacji.

Projekt gotowy to skomplikowane wielobranżowe opracowanie, w którym każdy element ma swoje przeznaczenie i wpływ na całość. Każda zmiana może wpłynąć na działanie pozostałych elementów, co może prowadzić do komplikacji i konieczności wprowadzenia dalszych zmian. W przypadku, gdy zmiana jest znacząca i wpływa na wiele aspektów, najlepiej jest stworzyć nowy projekt z uwzględnieniem tych zmian, a nie modyfikować gotowego projektu. Warto pamiętać, że projekty otrzymywane przez projektantów adaptujących nie zawsze są opracowane w tym samym oprogramowaniu, co dodatkowo utrudnia wprowadzanie zmian w gotowym projekcie, nawet jeśli dostępne są rysunki w wersji elektronicznej.

W przypadku poważnych zmian w branżowych projektach, takich jak zmiana posadowienia budynku, zaleca się wprowadzanie zmian całościowo. W ten sposób można łatwiej wyodrębnić elementy projektu, które będą wymagały modyfikacji. Gotowe projekty domów oferują szeroki wybór, jednakże w przypadku powyższej sytuacji, która wymaga opracowania od nowa wielobranżowej dokumentacji, lepiej zdecydować się na projekt indywidualny. W takim wariancie cała koncepcja powstaje w wyniku bezpośredniej współpracy z architektem, a w przypadku nietypowych projektów, warto skorzystać z usług architekta wnętrz, który pomoże zagospodarować przestrzeń.

Opracowanie projektu indywidualnego jest kosztowniejsze i bardziej wymagające dla inwestora, gdyż wymaga ustalenia zakresu usługi projektowej. W przeciwieństwie do projektu gotowego, gdzie jedynym nieznanym kosztem są ewentualne zmiany, projekt indywidualny może obejmować różne elementy, takie jak projekt koncepcyjny, budowlany i wykonawczy. Inwestor musi upewnić się, czy cena podana przez architekta obejmuje wszystkie te elementy oraz czy uwzględnione zostały jego uwagi i wizualizacje projektu. Aby porównać koszt projektu indywidualnego i gotowego, należy przeanalizować dokumentację pełnobranżową, która zawiera rzuty zbrojeń, przekroje nadproży, przebiegi instalacji oraz moc urządzeń. W artykule znajdują się informacje na temat zawartości projektu gotowego w pracowni.

Jak długo trwa i jak wygląda proces adaptacji projektu przed budową domu?

Konieczne jest dostosowanie gotowego projektu do specyficznej lokalizacji i warunków naturalnych oraz technicznych, aby uzyskać pozwolenie na budowę lub zgłosić budowę w odpowiednim urzędzie. Adaptacja projektu obejmuje przede wszystkim stworzenie projektu zagospodarowania terenu, wyznaczenie trasy instalacji elektrycznych i wodno-kanalizacyjnych oraz weryfikację zgodności projektu z parametrami działki budowlanej oraz wymaganiami formalnymi i klimatycznymi. Czas trwania adaptacji projektu zależy od skali i złożoności projektu oraz od procesu uzyskania pozwolenia na budowę.

Dodaj komentarz